skip to main content

Mae’n rhaid i blant oedran addysg orfodol fynychu’r ysgol yn amser llawn oni bai bod rheswm da iawn iddynt beidio â bod yno, er enghraifft salwch hirdymor. Hefyd mae gan rieni’r hawl i addysgu eu plentyn gartref, naill ai’n llawn-amser  neu’n rhan-amser.

Mae’r cysylltiad rhwng mynychu’r ysgol yn rheolaidd a chyflawniad plentyn yn un cryf iawn. Mae colli’r ysgol yn rheolaidd yn cael effaith negyddol ar addysg plentyn ac yn ei roi mewn perygl o syrthio ar ei hôl o ran dysgu a gwaith cwrs.

Mae dyletswydd gyfreithiol ar rieni i wneud yn siŵr bod eu plentyn yn derbyn addysg amser llawn addas ac mae rhieni sy’n anwybyddu eu cyfrifoldebau ac yn caniatáu i’w plant golli’r ysgol yn rheolaidd mewn perygl o gael eu dirwyo, eu herlyn neu hyd yn oed dedfryd o garchar os profir bod y rhiant/gofalwr yn gwybod am absenoldeb eu plentyn ac wedi methu â chymryd unrhyw gamau.

Cofrestr bresenoldeb ysgolion

Mae’n ofynnol i ysgolion gymryd cofrestr bresenoldeb dwywaith y dydd – ar ddechrau sesiwn y bore ac unwaith ar ddechrau neu yn ystod sesiwn y prynhawn. Bydd plentyn nad yw’n bresennol pan gaiff y gofrestr ei chymryd yn cael ei farcio’n absennol.

Absenoldeb awdurdodedig

Rhaid i absenoldeb plentyn o’r ysgol gael ei awdurdodi gan y pennaeth, a fydd yn penderfynu a yw’r rheswm dros yr absenoldeb yn rhesymol cyn gwneud hynny. Nid yw rhieni’n cael awdurdodi absenoldeb.

Mae enghreifftiau o absenoldeb awdurdodedig yn cynnwys salwch, apwyntiadau meddygol a deintyddol, gwyliau crefyddol, absenoldeb astudio neu gymryd rhan mewn gweithgareddau addysgol cymeradwy oddi ar safle’r ysgol.

Pan fydd plentyn i ffwrdd o’r ysgol yn sâl am gyfnodau hir, bydd yr ysgol efallai’n gofyn am brawf oddi wrth y meddyg.

Absenoldeb heb awdurdod

Weithiau bydd pennaeth yn gwrthod awdurdodi absenoldeb y plentyn neu nid yw caniatâd wedi cael ei geisio. Yr enw ar hyn yw absenoldeb heb awdurdod.

Mae’r mwyafrif o ysgolion yn ceisio cysylltu â rhiant y plentyn pan fydd yn absennol heb esboniad. Drwy hyn byddwch yn ymwybodol nad yw’ch plentyn yn yr ysgol a gallwch gymryd camau ar unwaith i sicrhau ei ddiogelwch.

Os bydd eich plentyn yn parhau i golli dyddiau ysgol drwy absenoldebau heb awdurdod, cewch hysbysiad ffurfiol oddi wrth y pennaeth sy’n esbonio pa gamau allai gael eu cymryd.

Gwyliau teuluol

Mae mater gwyliau yn ystod tymor yr ysgol yn ddadleuol ers tro byd. Yn gyffredinol, caniateir hyd at ddeng niwrnod o wyliau i blant yn ystod y tymor os bydd eu presenoldeb yn yr ysgol yn dda fel arfer; fodd bynnag, mae’n rhaid i chi ofyn am ganiatâd gan y pennaeth yn gyntaf.

Gofalwyr ifanc

O bryd i’w gilydd bydd plentyn neu berson ifanc yn colli’r ysgol oherwydd ei ddyletswyddau gofalu gartref, efallai os bydd gan riant salwch hirdymor neu mae ganddo frawd neu chwaer anabl. Gadewch i’ch ysgol wybod os yw’ch plentyn yn ofalwr ifanc gan fod cymorth a chefnogaeth ar gael.

Contractau rhianta a gorchmynion rhianta

Mae’r gyfraith yn galluogi awdurdodau lleol i ddelio â phresenoldeb (ac ymddygiad) gwael gan ddefnyddio:

Contractau rhianta - Cytundebau gwirfoddol yw’r rhain i helpu i wella presenoldeb eich plentyn yn yr ysgol, e.e. ymdrin â’r rheswm dros ei driwantiaeth, bwlio neu syrthio ar ei hôl, neu hyd yn oed mynd i’r ysgol gyda’r plentyn am wythnos neu ddwy.

Gorchmynion rhianta - Llys sy’n cyhoeddi’r rhain. Eu nod yw helpu a chefnogi rhieni wrth ymdrin â thriwantiaeth gyson eu plentyn ac maent yn cynnwys sesiynau cwnsela ac arweiniad am hyd at dri mis. Ni ddylai gorchymyn rhianta gael ei weld fel cosb am mai’r bwriad yw helpu rhieni.

Diogelu

Os oes gennych chi’r un amheuaeth am lesiant plentyn sy’n colli’r ysgol yn rheolaidd, cysylltwch â Thîm Diogelu Lleol eich cyngor. Mewn argyfwng, ffoniwch 999.

Ni fydd neb yn datgelu’ch enw a gallech chi fod yn achub bywyd plentyn.

Diweddariad diwethaf: 21/05/2018