skip to main content

Ystyr digartrefedd yw bod heb le sicr a diogel i fyw. Gallai hyn ddigwydd am lawer o wahanol resymau, gan gynnwys os ydych chi’n anniogel yn y cartref teuluol.

Mae pobl sy’n ddigartref yn gallu wynebu llawer o amgylchiadau anodd, ac weithiau’n cael eu hun mewn sefyllfaoedd peryglus wrth geisio ymdopi. I wneud yn siŵr y gallwch chi gadw’ch hun yn ddiogel, mae’n bwysig eich bod chi’n gofyn am help cyn gynted â phosibl.

Os ydych chi’n ddigartref nawr (nid oes gennych chi le sicr a diogel i aros), neu os ydych chi mewn perygl o ddigartrefedd, gallwch chi ofyn i’ch cyngor lleol am help. Bydd rhywun yn siarad â chi i gael gwybod am eich sefyllfa. Bydd y math o gymorth a gaiff ei gynnig i chi yn dibynnu ar eich amgylchiadau.

Bydd y cyngor bob amser yn ceisio eich atal rhag mynd yn ddigartref os oes modd. Gallai hyn gynnwys pethau fel cynnig tipyn o gymorth i chi a’ch teulu er mwyn i chi gael aros yn eich cartref. Os ydych chi’n wynebu cael eich troi allan, mae’n syniad da cael cyngor cyfreithiol oddi wrth Shelter Cymru hefyd.

Os ydych chi’n 16 neu’n 17 oed

Os ydych chi’n 16 neu’n 17 oed a cyn mynd yn ddigartref, mae gan eich cyngor ddyletswydd gyfreithiol i’ch helpu. Bydd hyn fel arfer yn cynnwys dod o hyd i le diogel i chi aros. Byddan nhw hefyd yn cynnig cymorth i chi, i helpu i’ch cadw chi’n ddiogel a chynllunio am eich dyfodol.

Os ydych chi’n 18 oed neu’n hŷn

Os fuoch chi mewn gofal o ‘r blaen, fel arfer bydd dyletswydd y cyngor i ddod o hyd i le diogel i chi aros yn parhau nes i chi gyrraedd 21 oed, neu 25 os ydych chi mewn addysg amser llawn. Hefyd mae rhesymau eraill y gall y cyngor fod o dan y ddyletswydd hon, gan gynnwys os oes gennych chi broblemau iechyd difrifol. Siaradwch â rhywun i ddarganfod pa gymorth mae gennych chi hawl i’w gael.

Os nad oes gan y cyngor ddyletswydd statudol i ddarparu llety ar eich cyfer chi, bydd yn dal i gynnig help i chi os ydych chi’n ddigartref neu mewn perygl o ddigartrefedd.

Gallai hyn gynnwys cyngor a chefnogaeth i’ch atal rhag mynd yn ddigartref, neu eich helpu i chwilio am lety addas.

Bydd angen i chi feddwl am ba fath o lety sy’n briodol i chi, a beth allwch chi ei fforddio. Cofiwch:

  • Hyd yn oed os oes gan y cyngor ddyletswydd i ddod o hyd i lety i chi, nid yw hynny’n golygu bod gennych chi hawl i dai cymdeithasol – mae’n bosibl y caiff llety rhentu preifat ei gynnig i chi.
  • Os ydych chi o dan 35 oed, efallai mai dim ond cyfradd is ‘rhannu ystafell’ Budd-dal Tai y bydd gennych chi hawl i’w chael.
  • Os ydych chi’n 18-21 oed ac yn dechrau cais newydd am fudd-dal o 1 Ebrill 2017, ni fydd gennych chi hawl awtomatig i elfen llety Credyd Cynhwysol (a oedd yn cael ei alw’n Fudd-dal Tai gynt).
  • Mae’n bwysig cael y cyngor cywir am beth mae gennych chi hawl i’w gael cyn gwneud unrhyw benderfyniadau.
Diweddariad diwethaf: 24/05/2018