skip to main content
Health and Wellbeing
Partner Iechyd a Llesiant Cymru

Mae’n gallu bod yn anodd cadw i fyny â’r newidiadau cyson i’r system fudd-daliadau; fodd bynnag, fel arfer nid yw budd-daliadau’n cael eu talu i bobl ifanc o dan 18 oed.

Mae rhai eithriadau, sef:

  • plant a phobl ifanc anabl
  • plant a phobl ifanc sy’n sâl
  • y sawl sy’n gadael gofal
  • gofalwyr ifanc*
  • pobl ifanc sydd â phlentyn dibynnol.

* Ym mis Ebrill 2022, dechreuodd Cymru gynnal cynllun peilot tair blynedd o Incwm Sylfaenol Cyffredinol yn cynnwys tua 250 o bobl sy’n gadael gofal.

Credyd Cynhwysol

Nid yw pobl ifanc o dan 18 oed fel arfer yn gymwys i gael Credyd Cynhwysol ac eithrio mewn rhai amgylchiadau. Er enghraifft, os ydynt yn disgwyl babi neu'n gyfrifol am blentyn neu'n byw ar wahân i'w rhieni ac nad ydynt mewn gofal. Gall pobl ifanc anabl a gofalwyr ifanc wneud cais hefyd. Llinell Gymorth: 0800 328 5644 (Cymraeg: 0800 328 1744).
 

Budd-dal Plant

Mae Budd-dal Plant (Saesneg yn unig) yn daladwy i’r rhai sy’n gyfrifol am fagu plentyn sydd o dan 16 oed – neu o dan 20 oed os ydynt yn dal mewn addysg neu hyfforddiant. Fel arfer gall rhieni ifanc hawlio Budd-dal Plant os ydyn nhw o dan 18 oed, ond os ydyn nhw'n byw gydag oedolyn efallai y bydd yr opsiwn hwnnw hefyd yn hawlio. Mynnwch gyngor gan y llinell gymorth Budd-dal Plant: 0300 200 3100 (Cymraeg: 0300 200 1900).

Sylwch, ni all dau berson gael Budd-dal Plant ar gyfer yr un plentyn.

Budd-dal Tai

Mae Budd-dal Tai yn un o’r budd-daliadau sydd wedi'i ddisoldli'n bennaf gan Gredyd Cynhwysol (Saesneg yn uig) ar gyfer hawlwyr diweddar.

Nid oes unrhyw hawl awtomatig i elfen tai Credyd Cynhwysol ar gyfer pobl ifanc 18 i 21 - rhaid i chi fodloni rhai rheolau.

Budd-daliadau Anabledd

Gall plant a phobl ifanc anabl, y sawl sydd â chyflwr iechyd hirdymor neu blant sy’n derfynol sâl fod yn gymwys am fudd-daliadau heb unrhyw brawf modd i helpu gyda chostau bob dydd.

Mae’r Lwfans Byw i’r Anabl (DLA) (Saesneg yn unig) yn daladwy i blant sydd rhwng tri mis ac 16 blwydd oed sydd angen cymorth ychwanegol gyda thasgau byw bob dydd neu symud o gwmpas.

Mae’r Taliad Annibyniaeth Bersonol (PIP) (Saesneg yn unig) yn disodli DLA ar gyfer pobl anabl dros 16 oed.

Lwfans Gofalwyr

Mae’n bosibl y bydd gofalwyr ifanc 16 a 17 oed nad ydynt mewn addysg amser llawn ac nad ydynt yn ennill mwy na swm penodedig bob wythnos yn gymwys i hawlio’r Lwfans Gofalwyr (Saesneg yn unig).

Os bydd person ifanc yn gofalu am aelod o’r teulu, gwiriwch yn gyntaf bob tro am y gallai eu cais nhw am y Lwfans Gofalwyr effeithio ar fudd-daliadau’r person sy’n derbyn y gofal ei hun. Llinell gymorth: 0345 608 4321

Dim cyfeiriad sefydlog

Ni all budd-daliadau gael eu gwrthod am nad oes gan berson ifanc gyfeiriad parhaol neu dros dro. Fel arfer mae talu’n digwydd drwy fanc, cymdeithas adeiladu, undeb credyd neu gyfrif swyddfa’r post y dyddiau hyn.

Oedi wrth dderbyn budd-daliadau

Os bydd person ifanc yn dioddef caledi ariannol o ganlyniad i oedi gyda budd-daliadau, gallent fod yn gymwys i dderbyn cymorth ariannol argyfwng.

Mwy o wybodaeth

Mae Helpwr Arian yn wefan wych ar gyfer popeth sy'n ymwneud ag arian, gan gynnwys budd-daliadau.

Mae Turn2Us yn cynnig gwybodaeth am fudd-daliadau i bobl ifanc o dan amgylchiadau gwahanol, gan gynnwys cyfrifiannell budd-daliadau (Saesneg yn unig).

Mae cyfrifiannell budd-daliadau arddegau Gingerbread yn helpu rhieni sengl ifanc i ganfod pa fudd-daliadau y maent yn gymwys i’w cael.

Mae gan Entitledto (Saesneg yn unig) gyfrifiannell am ddim hefyd er mwyn i chi wirio nad yw rhywun yn colli cyfle am fudd-daliadau.

Mae gan Gyngor ar Bopeth help ar-lein i gynorthwyo gyda cheisiadau am fudd-daliadau:

Diweddariad diwethaf: 09/03/2023