skip to main content

Oni fyddai’n ardderchog i allu anghofio popeth am arian a mynd ati i fwynhau bywyd?

Dyna sut roedd y mwyafrif ohonom ni’n teimlo pan oeddem ni’n ifanc - ac yn fwy na thebyg nid yw’n wahanol iawn i agwedd eich plant eich hun tuag at faterion ariannol. Yn anffodus, mae pethau sy’n gallu ymddangos yn amherthnasol ac yn bellennig pan fyddant yn dal i fod yn yr ysgol - ffioedd dysgu, costau llety, biliau’r aelwyd, ac yswiriant - yn dechrau dod yn bwysig pan fyddant yn tyfu’n oedolion.

Bydd modd i bob person ifanc gael gafael ar gredyd pan fyddant yn cyrraedd 18 oed a bydd angen benthyciad myfyriwr ar y mwyafrif o’r rheiny  sy’n mynd i mewn i addysg uwch. Efallai y bydd pobl ifanc sy’n mynd yn syth i mewn i swyddi neu hyfforddiant yn dymuno ddechrau cynilo am eu dyfodol, efallai am eu car neu eu cartref cyntaf. Efallai y bydd ar y sawl sy’n byw yn annibynnol angen help gyda chostau llety a rhieni ifanc gyda chostau gofal plant.

Yn sydyn, mae’r gallu i reoli’r arian sy’n dod i mewn ac yn mynd allan - a gwybod ble i fynd am gyngor ariannol neu hyd yn oed cymorth ariannol argyfwng - yn dod yn hanfodol.

Yn anffodus, gall penderfyniadau ariannol gwael sy’n cael eu cymryd fel oedolyn ifanc gael effaith hirdymor, gan arwain o bosibl at ddyled, tlodi, digartrefedd a phroblemau iechyd meddwl.

Os bydd y gwaethaf yn digwydd ac mae problem ddyled eich plentyn yn mynd allan o reolaeth, anogwch nhw i chwilio am gyngor ar y cyfle cyntaf gan y bydd gohirio pethau ond yn gwneud y sefyllfa’n waeth.

Addysg ariannol

Mae addysg ariannol yn rhan bwysig o’r cwricwlwm ysgol yng Nghymru ers sawl blwyddyn. Y nod yw addysgu plant a phobl ifanc sut i reoli eu harian yn well pan fyddant yn mynd yn oedolion ac i wneud penderfyniadau gwybodus am wariant, cynilo a benthyca.
Mae’r addysg hon yn dechrau’n gynnar (yng Nghyfnod Allweddol 2) ac yn parhau nes i’r person ifanc adael yr ysgol. Erbyn hynny, bydd y mwyafrif o bobl ifanc yn deall:

O’r gwanwyn 2018 ymlaen, bydd plant 8-11 oed mewn rhai ardaloedd yn dechrau dysgu am dreth ac o ble mae arian yn dod i dalu am eu hysgol, yr heddlu, ffyrdd a chludiant a’r GIG.

Sut i helpu

Mae plant yn dysgu oddi wrth y bobl o’u hamgylch ac mae helpu’ch plentyn i ddeall sut i gynilo a thrafod arian yn un o’r pethau pwysicaf gallwch eu gwneud i sicrhau eu llesiant yn y dyfodol.

Dechreuwch gydag arian poced, o bosibl drwy dalu plant i gyflawni tasgau hawdd yn y cartref, fel golchi’r car neu lanhau cawell y gwningen. Argyhoeddwch nhw i gynilo rhywfaint o’u harian pen-blwydd neu Nadolig mewn cyfrif cynilo. Gofynnwch i blant hŷn gynilo am eitemau mawr neu docynnau cyngerdd, gan dalu hanner yr un efallai. 

Atgoffwch blant fod rhaid i bob dyled gael ei had-dalu, ni waeth pa mor fach neu pwy fenthycodd yr arian iddynt.

Mae’r Gwasanaeth Cyngor Ariannol (Saesneg yn unig) yn gosod rhai tasgau i rieni i helpu plant iau ac arddegwyr i ddysgu i reoli eu harian eu hun.

Mwy o wybodaeth

Mae Money for life yn helpu pobl ifanc 16-25 oed gyda phryderon ariannol. Mae yna fforymau a chymorth ar-lein i unigolion.

Gall cynghorwyr Childline helpu plant a phobl ifanc gyda phroblemau ariannol. Ffoniwch: 0800 1111.

Mae Money Made Clear Wales yn esbonio materion ariannol gan gynnwys benthyciadau a benthyg arian, cyfrifon banc ac argyfyngau ariannol mewn termau syml.

Mae Stepchange (Saesneg yn unig) yn cynnig cyngor am ddim i unrhyw un sydd mewn dyled.

Diweddariad diwethaf: 24/05/2018