skip to main content

Sgiliau hanfodol yw’r rhai sy’n gyffredinol yn cael eu hystyried yn angenrheidiol am y rhan fwyaf o swyddi – y gallu i ddarllen ac ysgrifennu (cyfathrebu), gwneud rhifyddeg syml (rhifedd) a defnyddio cyfrifiadur (TGCh).

Mae lefel dderbyniol o lythrennedd, rhifedd a gwybodaeth am TGCh yn hanfodol er mwyn i berson ifanc gymryd rhan mewn cymdeithas fodern.

Os nad ydyn nhw’n gallu darllen, mae’n anodd iddyn nhw ddod o hyd i waith, cael lle hyfforddiant neu barhau gyda’u hastudiaethau. Yn yr un modd, bydd person ifanc nad yw’n hyderus gyda rhifau yn ei chael yn anodd gweithio ym maes manwerthu, lletygarwch neu unrhyw swydd arall lle mae angen rhifyddeg sylfaenol.

Erbyn hyn mae’r mwyafrif o gyflogwyr yn mynnu defnyddio ceisiadau am swydd ar-lein ac mae’n rhaid cwblhau’r mwyafrif o geisiadau am fudd-daliadau ar-lein hefyd bellach – mae’r newidiadau hyn yn peri problemau i unrhyw un heb sgiliau TGCh.

Yr hen enw ar sgiliau hanfodol oedd sgiliau sylfaenol.

Gadael yr ysgol heb sgiliau hanfodol

Nod addysg orfodol yw i bobl ifanc adael yr ysgol gyda’r sgiliau hanfodol mae arnyn nhw eu hangen i fynd ymlaen i addysg bellach ac uwch, dechrau ar gwrs hyfforddiant neu ddod o hyd i swydd.

Yn anffodus, mae llawer o bobl ifanc yn syrthio drwy’r rhwyd – yn aml am resymau nad ydyn nhw’n ymwneud â’u hymdrechion eu hun neu eu gallu academaidd – ac yn gadael yr ysgol heb y sgiliau hanfodol i’w paratoi am fywyd fel oedolyn.

Y peth pwysig yw eu bod nhw’n cael eu cefnogi i ail-afael ynddi, datblygu eu sgiliau hanfodol a chyflawni eu potensial.

Helpu pobl ifanc i ennill sgiliau hanfodol

Yn aml mae pobl ifanc heb sgiliau neu gymwysterau yn gryfach eu cymhelliant i ddysgu mewn amgylchedd tu allan i ysgol.

Mae cyrsiau sgiliau hanfodol ar gael ledled Cymru mewn lleoliadau addysg gymunedol, e.e. mewn llyfrgelloedd lleol, colegau cymunedol, cyrff trydydd sector, ac ati.

Mae’r ffioedd yn amrywio yn dibynnu ar y darparwr ac ar oedran ac amgylchiadau’r unigolyn; ond fel arfer maen nhw’n isel iawn (ac mae rhai cyrsiau’n rhad ac am ddim). Weithiau mae cyfleusterau crèche ar gael.

Efallai y bydd rhieni ifanc sydd wedi colli addysg hollbwysig yn mwynhau cyrsiau dysgu teuluol sy’n cwmpasu llythrennedd, rhifedd a llythrennedd digidol. Hefyd, maen nhw’n gallu helpu rhieni i gefnogi addysg eu plant ar yr un pryd â dysgu sgiliau newydd eu hunain.

Ennill cymwysterau

Mae sgiliau hanfodol Cymwysterau Cymru ar gyfer pobl dros 16 oed (ac yn achlysurol pobl ifanc dros 14 oed) ac yn canolbwyntio ar gymhwyso ymarferol sgiliau rhif, cyfathrebu a llythrennedd digidol yn ogystal â sgiliau cyflogadwyedd. Mae cyrsiau ar lefelau gwahanol, gan ddechrau ar lefel fynediad. Mae’r cymwysterau yn gallu cael eu sefyll fel rhan o brentisiaeth neu hyfforddeiaeth, yn y gwaith ac mewn lleoliadau cymunedol.

Saesneg i Siaradwyr Ieithoedd Eraill (ESOL)

Mae cyrsiau ESOL ar gyfer dysgwyr nad ydyn nhw’n siarad Cymraeg neu Saesneg. Mae rhai ardaloedd yn cynnig y cyfle i ddysgwyr ddysgu Cymraeg hefyd. Cysylltwch â’ch cyngor lleol neu gyngor gwirfoddol lleol am fwy o wybodaeth.

Diweddariad diwethaf: 29/05/2018