skip to main content

Mae cyfeillgarwch yn rhywbeth mae’r mwyafrif o blant a phobl ifanc yn ei gymryd yn ganiataol. P’un a oes ganddynt gylch mawr o ffrindiau neu os yw’n well ganddynt dreulio amser gydag un neu ddau o ffrindiau agos, mae’r mwyafrif yn ffurfio perthnasoedd gyda phlant yr un oedran yn hawdd.

Mae ffrindiau’n bwysig, ni waeth a yw’r cyfeillgarwch yn fyr neu’n para am oes.

Mae gwneud ffrindiau a dysgu sut i ffurfio perthnasoedd yn rhan hanfodol o ddatblygiad plentyn ac yn sgil bydd yn ei ddefnyddio drwy gydol ei fywyd.

Mae cael ffrindiau yn hybu hunan-barch a hyder plentyn, boed chwarae yn yr iard chwarae neu’r stryd, rhedeg o gwmpas maes chwaraeon gyda’r penwythnos neu ddim ond mwynhau rhannu diddordebau fel cerddoriaeth neu ddrama.

I’r gwrthwyneb, mae methu â ffurfio unrhyw grwpiau cyfeillion yn gallu cael effaith niweidiol ar lesiant emosiynol person ifanc, yn arbennig os yw’n teimlo mai arno ef mae’r bai rhywsut.

Anawsterau wrth wneud ffrindiau

Mae rhai plant yn ei chael yn anos ffitio i mewn nag eraill ac nid yw’r sgiliau cymdeithasol mae eu hangen i wneud ffrindiau yn dod yn naturiol iddynt, e.e. bod yn fodlon rhannu.

Gall plant fod yn greulon iawn. Os byddant yn credu bod un plentyn yn wahanol i bawb arall – efallai ei fod yn fawr am ei oedran, bod diddordebau anghyffredin ganddo neu’n dod o gefndir neu ethnigrwydd gwahanol – gallant weithredu fel grŵp i eithrio’r plentyn hwnnw o gemau’r iard chwarae, gwahoddiadau i dreulio’r nos yng nghartref plentyn arall neu weithgareddau tu allan i’r ysgol.

Efallai y bydd yn anodd i bobl ifanc sy’n swil gymryd y cam cyntaf, gan wneud iddynt ymddangos yn anghyfeillgar neu’n snoblyd i eraill. Efallai y bydd eu cyfoedion hefyd yn osgoi plant sy’n awdurdodus, yn ymffrostgar neu’n rheolus.

Yn aml bydd plant sy’n cael anawsterau wrth wneud ffrindiau yn teimlo’n ynysig, yn dioddef morâl isel ac yn fwy tebygol o gael eu bwlio.

Mae ffurfio a chynnal cyfeillgarwch yn gallu bod yn arbennig o anodd i bobl ifanc ag awtistiaeth.

Helpu’ch plentyn i wneud ffrindiau

Er na ddylech chi geisio gorfodi cyfeillgarwch, gallwch helpu plentyn sydd am wneud ffrindiau i ddatblygu’r sgiliau cymdeithasol pwysig hynny.

  • Siaradwch â nhw am feddyliau a theimladau, gan gynnwys dychmygu sut allai plant eraill deimlo am bethau penodol.
  • Helpwch nhw i ymarfer beth allant ei ddweud wrth blant eraill mewn sefyllfaoedd arbennig.
  • Rhowch y cyfle iddynt gwrdd â phlant tu allan i’r ysgol, e.e. chwaraeon tîm, gwersi dawnsio, ac yn y blaen.
  • Siaradwch â’u hathro/athrawes – efallai y bydd syniadau ganddynt hwy.
  • Anogwch nhw i wahodd rhywun yn eu dosbarth i’ch cartref am swper.
  • Cymdeithaswch â rhieni plant oedran tebyg, gan wahodd teulu arall i’ch cartref am farbeciw neu noson gemau o bosib.
  • Efallai yr hoffai plant hŷn gymryd rhan mewn gwirfoddoli dros elusen neu achos sy’n bwysig iddynt.

Y peth gwaethaf gallwch ei wneud yw beirniadu’ch plentyn neu awgrymu mai arno ef mae’r bai rhywsut nad oes ganddo unrhyw ffrindiau. Treuliwch amser gyda’ch plentyn a mwynhewch weithgareddau difyr sy’n gallu hybu ei hyder.

Hyd yn oed os yw’ch plentyn yn naturiol yn hoffi bod ar ei ben ei hun, os yw’n well ganddo weithgareddau fel darllen, lluniadu neu gemau cyfrifiadur, bydd angen iddo ffurfio perthnasoedd ar ryw adeg yn ei fywyd.

Cyfryngau cymdeithasol

Mae cyfryngau cymdeithasol ac aps ffonau symudol yn golygu erbyn hyn y gall pobl ifanc wneud ffrindiau newydd drwy ddim ond gwasgu botwm (er y dylent fod yn ymwybodol nad yw’r ffrindiau hyn bob amser pwy maent yn dweud eu bod nhw).

Troseddau cyfeillio

Efallai y bydd pobl ifanc anabl yn cael anhawster wrth wneud ffrindiau, gan eu gwneud yn agored i ‘droseddau cyfeillio’. Math o drosedd casineb anabledd yw trosedd cyfeillio pan fydd rhywun yn gwneud ffrindiau dim ond er mwyn cymryd eu harian, eu heiddo neu i gyflawni trosedd.

Mae trosedd cyfeillio yn cynyddu a dylai bob amser gael ei adrodd. Ffoniwch yr heddlu ar 101 neu adroddwch y trosedd ar-lein.

Diweddariad diwethaf: 22/05/2018