skip to main content
Health and Wellbeing
Partner Iechyd a Llesiant Cymru

Y peth am argyfyngau yw eu bod nhw’n digwydd fel arfer pan fyddwch chi’n eu disgwyl nhw lleiaf. Un eiliad, rydych chi’n cydbwyso gyrfa a chyfrifoldebau gofalu yn llwyddiannus – yna mae rhywbeth yn digwydd yn gwbl annisgwyl. 

Er enghraifft:

Cynllunio am argyfwng

Mae argyfyngau’n gallu digwydd weithiau, ac mae’n amhosibl rhagweld pob posibilrwydd. Mae’n werth meddwl am y senarios mwyaf tebygol, ond rhowch ystyriaeth i’r hyn byddech chi’n ei wneud petai’r gwaethaf yn digwydd.

Gweithio gyda’ch cyflogwr

Dwedwch wrth eich cyflogwr bob tro eich bod chi’n ofalwr; mewn cwmnïau mwy o faint dwedwch wrth yr adran Adnoddau Dynol. Yna byddan nhw mewn sefyllfa well i’ch helpu mewn argyfwng.

Absenoldeb argyfwng ar gyfer dibynyddion

Mae gan bob gweithiwr yr hawl i gymryd amser i ffwrdd o’r gwaith heb dâl i ddelio ag argyfwng neu ddigwyddiad annisgwyl mewn perthynas â rhywun sy’n dibynnu arnyn nhw.

Rhaid i’ch cyflogwr gymryd i ystyriaeth yr amgylchiadau a chaniatáu amser rhesymol i ffwrdd i chi ddelio â nhw. Fel arfer cwpl o ddyddiau am bob argyfwng yw hyn; ond, yn dibynnu ar yr amgylchiadau, efallai y byddan nhw’n cytuno i gyfnod hwy.

Absenoldeb rhieni

Os ydych chi’n gofalu am blentyn anabl o dan 18 oed sy’n derbyn Lwfans Byw i’r Anabl neu Daliad Annibyniaeth Personol, gallwch chi wneud cais am absenoldeb rhieni heb dâl (mewn blociau o un diwrnod ar y tro) os ydych chi wedi bod gyda’ch cyflogwr am fwy na blwyddyn. Gallwch chi gymryd hyd at bedair wythnos y flwyddyn (mwy os bydd eich cyflogwr yn cytuno).

Absenoldeb arbennig neu ‘dosturiol’

Nid oes gennych chi unrhyw hawl gyfreithiol i absenoldeb arbennig ond mae’n bosibl y bydd eich cyflogwr yn cytuno i hynny, yn dibynnu ar yr amgylchiadau. Er enghraifft, os yw’r person rydych chi’n gofalu amdanynt yn dod allan o’r ysbyty, neu’n nesáu at ddiwedd eu bywyd.  

Cael cefnogaeth gan y gwasanaethau cymdeithasol

Yn aml mae’n cymryd argyfwng i ofalwyr sy’n weithwyr sylweddoli bod angen cymorth arnyn nhw yn eu rôl ofalu. Os bydd gofynion eich rôl ofalu wedi cynyddu, efallai eich bod yn ei chael hi’n anodd gweithredu yn y gwaith.

Cysylltwch â’r cyngor lleol a gofynnwch am asesiad o anghenion o’r person sy’n derbyn gofal neu adolygiad o’u hasesiad. Dylai asesiad anghenion gofalwr gael ei gynnig i chi ar yr un pryd, ond os na, gofynnwch am un.